Υγεία στη Λιθουανία
Η Λιθουανία έχει ένα μικτό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης που έχει εξελιχθεί από το σοβιετικό μοντέλο Semashko σε ένα σύστημα τύπου Bismarck. Ενώ το προσδόκιμο ζωής και τα ποσοστά βρεφικής θνησιμότητας είναι κάτω από τους μέσους όρους της ΕΕ, η χώρα αντιμετωπίζει προκλήσεις με μεγάλους χρόνους αναμονής και υψηλά ποσοστά εξωτερικών αιτιών θανάτου.
Δείκτες Θνησιμότητας και Υγείας
Μέχρι το 2023, το προσδόκιμο ζωής στη Λιθουανία κατά τη γέννηση ήταν 77,43 έτη (72,86 έτη για τους άνδρες και 81,71 έτη για τις γυναίκες) και το ποσοστό βρεφικής θνησιμότητας ήταν 2,8 ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων. Και οι δύο δείκτες παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ και του ΟΟΣΑ.
Η καρδιαγγειακή νόσος ήταν η κύρια αιτία θανάτου το 2023 (52,1%) αντιπροσωπεύοντας το 52,1% του συνόλου των θανάτων, ακολουθούμενη από τους καρκίνους (21%) και τα εξωτερικά αίτια (6,1%). Συνολικά, αυτές οι κατηγορίες αντιπροσωπεύουν περίπου τα τέσσερα πέμπτα της συνολικής θνησιμότητας.
Το ποσοστό θνησιμότητας από εξωτερικά αίτια μεταξύ των ανδρών είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ειδικά τα ποσοστά αυτοκτονιών στη Λιθουανία παραμένουν τα μεγαλύτερα σε ολόκληρη την Ευρώπη, την ΕΕ, και κατά καιρούς ήταν τα χειρότερα στον ΟΟΣΑ, συγκρίνοντας μεταξύ των χειρότερων εθνών στον κόσμο όπως η Νότια Κορέα, η Νότια Αφρική, η Ουρουγουάη κ.λπ.
Δομή συστήματος υγειονομικής περίθαλψης
Μετά την ανεξαρτησία το 1918 άρχισε να αναπτύσσεται ένα σύστημα υγειονομικής περίθαλψης βασισμένο στο μοντέλο του Μπίσμαρκ. Το 1949, όταν απορροφήθηκε από την ΕΣΣΔ, αναδιοργανώθηκε σύμφωνα με το συγκεντρωτικό σύστημα Σεμάσκο. Ήταν σχετικά καλά χρηματοδοτούμενο και η κατάσταση της υγείας του πληθυσμού ήταν καλύτερη από ό,τι σε άλλα μέρη της ΕΣΣΔ.
Η Λιθουανία απομακρύνθηκε από ένα σύστημα που χρηματοδοτήθηκε κυρίως από τους τοπικούς και κρατικούς προϋπολογισμούς σε ένα μικτό σύστημα, που χρηματοδοτήθηκε κυρίως από το Εθνικό Ταμείο Ασφάλισης Υγείας στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Η επιδείνωση της υγείας που σημειώθηκε κατά την πρώτη φάση των κοινωνικών μεταρρυθμίσεων σταμάτησε το 1994 και το τυποποιημένο ποσοστό θανάτων μειώθηκε από 12,06 (ανά 1000 κατοίκους) το 1994 σε 10,16 το 1998.
Το Εθνικό Σχέδιο Υγείας υιοθετήθηκε το 1991 από το ανώτατο συμβούλιο ηγεσίας – Reconstituent Seimas. Εισήγαγε την ασφάλιση υγείας και έδωσε προτεραιότητα στην πρόληψη των ασθενειών και στην πρωτοβάθμια περίθαλψη. Το 1998, το λιθουανικό πρόγραμμα για την υγεία εγκρίθηκε από το Seimas. Αυτό έθεσε ως προτεραιότητες τη μείωση της θνησιμότητας και την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την αύξηση της ισότητας στον τομέα της υγείας.
Τρέχουσες προκλήσεις και χρηματοδότηση
Μέχρι το 2000, η συντριπτική πλειοψηφία των λιθουανικών ιδρυμάτων υγειονομικής περίθαλψης ήταν μη κερδοσκοπικές επιχειρήσεις και αναπτύχθηκε ένας ιδιωτικός τομέας, ο οποίος παρείχε κυρίως υπηρεσίες εξωτερικών ιατρείων, οι οποίες πληρώνονται για την εξάντληση της τσέπης τους. Περίπου το ένα τρίτο του συνόλου της περίθαλψης χρηματοδοτείται ιδιωτικά (από τους ίδιους τους ασθενείς ή για λογαριασμό τους), ποσοστό που υπερβαίνει κατά πολύ τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι είκοσι τοις εκατό.
Τα ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης είναι οι κορυφαίοι εργοδότες στη χώρα, αλλά εξακολουθούν να παραμένουν υπερφορτωμένοι, με μεγάλους χρόνους αναμονής και ανεπαρκή χρηματοδότηση για ειδικούς και φάρμακα για τη συνεχώς αυξανόμενη επισκεψιμότητα των ασθενών και τον αριθμό των παρεμβάσεων που απαιτούν περιπτώσεις.
Το 2018 υπήρχαν 52 λιγότερα νοσοκομεία από ό,τι το 1990. Υπήρχαν 66 γενικά νοσοκομεία, 26 δευτεροβάθμια νοσοκομεία, 49 νοσηλευτικά νοσοκομεία και 4 νοσοκομεία αποκατάστασης.
- Το προσδόκιμο ζωής το 2023 ήταν 77,43 έτη.
- Η καρδιαγγειακή νόσος ήταν η κύρια αιτία θανάτου.
- Το ένα τρίτο της συνολικής περίθαλψης χρηματοδοτείται ιδιωτικά.
Αυτό το άρθρο γράφτηκε με τη βοήθεια AI βάσει πολλών ειδησεογραφικών ρεπορτάζ και ελέγχεται από τους συντάκτες μας σύμφωνα με τις συντακτικές μας αρχές. Συντακτικές αρχές · Πληροφορίες & Επικοινωνία
Σχόλια 0